PROSES
DENİZLİ
: Sırakapılar Mah. Saltak Cad. No:92/B DENİZLİ Tel: 0 258
265 75 95 - 265 59 34 Faks: 0 258 265 75 64
PROSES BODRUM : Cumhuriyet Cad. No:5 Ortakent Bodrum MUĞLA Tel: 0 252 358 58 78 Faks: 0 252 358 58 55
(Özel Marmara Koleji Karşısı)
E-mail: proses@prosesmuhendislik.com.tr bodrum@prosesmuhendislik.com.tr
PROSES BODRUM : Cumhuriyet Cad. No:5 Ortakent Bodrum MUĞLA Tel: 0 252 358 58 78 Faks: 0 252 358 58 55
(Özel Marmara Koleji Karşısı)
E-mail: proses@prosesmuhendislik.com.tr bodrum@prosesmuhendislik.com.tr
Sıvılaştırılmış Petrol
Gazları (LPG); propan, propilen, bütan, izobütan ve bu gazların
oluşturduğu hidrokarbon karışımlarıdır. Oda sıcaklığı ve 1 atmosfer
basınçta gaz halinde bulunur, basınç uygulandığında sıvılaşırlar. Sıvı
halinde taşınan, depolanan ve ölçülen LPG, basınç kaldırıldığında
çevreden ısı alarak yeniden buharlaşır ve gaz olarak kullanılır.
LPG, ham petrolün rafinelerde arıtılması ile veya doğal gaz'dan olmak üzere iki ana kaynaktan elde edilmektedir. Ham petrolün damıtılması ile elde edilen LPG, sudan arıtılır ve içerdiği kükürt miktarı standartlara uygun bir sınıra indirilir. Aslında kokusuz olan LPG, olası bir tehlikeyi önlemek amacıyla etil merkaptan ile kokulandırıldıktan sonra kullanıma sunulur. Ülkemizde kullanıma sunulan miks LPG, %70 bütan-%30propan’dan-oluşur.
LPG’nin basıncı, sıcaklık yükselince artmakta, düşünce azalmaktadır. Propan için 50°C’deki mutlak basınç değeri 17,5 atmosferdir ve Türkiye’de LPG stok tanklarının en yüksek çalışma basıncı 17,5 atm. Olarak kabul edilmektedir. Oda sıcaklığı ve atmosferik basınçta gaz halinde bulunan LPG’nin, herhangi bir basınç değerinde faz değiştirdiği belli bir sıcaklık derecesi veya herhangi bir sıcaklık derecesi için faz değiştirdiği belli bir basınç değeri söz konusudur. LPG sistemlerinde gaz fazı borularındaki sabit bir çalışma basıncı için çevre sıcaklığının düşmesi, LPG’nin gaz fazından sıvı fazına geçmesine neden olur. Buna “LPG’nin çiyleşmesi-(sıvılaşması)”-denir.
1 atmosfer basınç altında propan – 25ºC’de, bütan 20ºC’de, miks LPG ise 10ºC’de çiyleşmeye başlamaktadır. Bu durumda sıcaklığın 10ºC’nin altına düştüğü kış aylarında önlem alınmazsa miks LPG’nin çiyleşmesi kaçınılmazdır. Gaz fazının sıvı fazına göre yaklaşık 270 kat daha fazla hacime sahip olması nedeniyle sıvı LPG’nin tüketim noktasına ulaşması istenilen bir durum değildir. Bu nedenle sistem tasarımı LPG’nin çiyleşmeyeceği basınç-sıcaklık değerlerine göre yapılır. Propan için yeniden sıvılaşma sıcaklıkları çok düşük olduğundan, sistemde propan kullanıldığında çiyleşme problemi ortadan kalkar.
LPG, dökme olarak yaygın bir kullanım alanına sahiptir. Endüstride sıcak su ve buhar üretiminde, ısıl işlemlerde, kurutma, lehimleme, kesme, kaynak gibi çeşitli proseslerde dökme LPG kullanmak mümkündür. Örneğin, cam endüstrisinde şekil verme, tavlama gibi proseslerde; seramikçilikte pişirme işleminde; tekstil sanayinde kurutma ve ütülemede, metal endüstrisinde ön ısıtmada, metalin ergitilmesinde; tarım ve hayvancılıkta ısıtma amacıyla dökme LPG kullanılmaktadır.
LPG, ham petrolün rafinelerde arıtılması ile veya doğal gaz'dan olmak üzere iki ana kaynaktan elde edilmektedir. Ham petrolün damıtılması ile elde edilen LPG, sudan arıtılır ve içerdiği kükürt miktarı standartlara uygun bir sınıra indirilir. Aslında kokusuz olan LPG, olası bir tehlikeyi önlemek amacıyla etil merkaptan ile kokulandırıldıktan sonra kullanıma sunulur. Ülkemizde kullanıma sunulan miks LPG, %70 bütan-%30propan’dan-oluşur.
LPG’nin basıncı, sıcaklık yükselince artmakta, düşünce azalmaktadır. Propan için 50°C’deki mutlak basınç değeri 17,5 atmosferdir ve Türkiye’de LPG stok tanklarının en yüksek çalışma basıncı 17,5 atm. Olarak kabul edilmektedir. Oda sıcaklığı ve atmosferik basınçta gaz halinde bulunan LPG’nin, herhangi bir basınç değerinde faz değiştirdiği belli bir sıcaklık derecesi veya herhangi bir sıcaklık derecesi için faz değiştirdiği belli bir basınç değeri söz konusudur. LPG sistemlerinde gaz fazı borularındaki sabit bir çalışma basıncı için çevre sıcaklığının düşmesi, LPG’nin gaz fazından sıvı fazına geçmesine neden olur. Buna “LPG’nin çiyleşmesi-(sıvılaşması)”-denir.
1 atmosfer basınç altında propan – 25ºC’de, bütan 20ºC’de, miks LPG ise 10ºC’de çiyleşmeye başlamaktadır. Bu durumda sıcaklığın 10ºC’nin altına düştüğü kış aylarında önlem alınmazsa miks LPG’nin çiyleşmesi kaçınılmazdır. Gaz fazının sıvı fazına göre yaklaşık 270 kat daha fazla hacime sahip olması nedeniyle sıvı LPG’nin tüketim noktasına ulaşması istenilen bir durum değildir. Bu nedenle sistem tasarımı LPG’nin çiyleşmeyeceği basınç-sıcaklık değerlerine göre yapılır. Propan için yeniden sıvılaşma sıcaklıkları çok düşük olduğundan, sistemde propan kullanıldığında çiyleşme problemi ortadan kalkar.
LPG, dökme olarak yaygın bir kullanım alanına sahiptir. Endüstride sıcak su ve buhar üretiminde, ısıl işlemlerde, kurutma, lehimleme, kesme, kaynak gibi çeşitli proseslerde dökme LPG kullanmak mümkündür. Örneğin, cam endüstrisinde şekil verme, tavlama gibi proseslerde; seramikçilikte pişirme işleminde; tekstil sanayinde kurutma ve ütülemede, metal endüstrisinde ön ısıtmada, metalin ergitilmesinde; tarım ve hayvancılıkta ısıtma amacıyla dökme LPG kullanılmaktadır.
